A revolución cubana derrotou ao ditador Fulgencio Batista. Batista dera un golpe de estado militar en 1933 e consolidou o seu poder até a chegada dos líderes da revolución.

Aínda que se conserva o 1 de xaneiro de 1959 como día do triunfo da revolución, a entrada de Fidel Castro na Habana non se produciu ata o día 8. A xente saíu a recibir ao jeep no que viaxaba o líder dos sublevados contra Batista xunto a Camilo Cienfuegos ou Ernesto Che Guevara. 
O triunfo da Revolución aquel xaneiro de 1959 significou para a nación cubana a posibilidade real, por primeira vez na súa historia, de exercer o dereito de libre determinación.
«A tiranía foi derrocada. A alegría é inmensa. E con todo, queda moito por facer aínda. Non nos enganamos crendo que no adiante todo será máis fácil; quizais en adiante todo sexa máis difícil.»

«O futuro da nosa patria ten que ser, necesariamente, un futuro de homes (e mulleres) de ciencia, de pensamento».
Desa frase pronunciada por Fidel Castro un ano máis tarde, o 15 de xaneiro de 1960, hai que partir, necesariamente, para falar do desenvolvemento científico alcanzado na Illa coa Revolución. Porque a vontade política expresada desde entón foi e continúa sendo o alicerce fundamental dese desenvolvemento.
O avance da Revolución Cubana, ademais de ser un espello da igualdade e xustiza social anticolonialista onde reflectirse,  resultou un paso moi importante, case 50 anos máis tarde,  para a América Latina e o Caribe, no fundamental, pola consolidación e ampliación dos diferentes procesos de transformación social, política e económica que teñen lugar na rexión, caracterizándose, ademais, polas posicións independentes e de defensa da soberanía nacional que se fixeron patentes en diferentes momentos ao longo do actual  período. Primeiro a Revolución Bolivariana de Hugo Chávez, en Venezuela coa Quinta República, Brasil (Lula Dasilva) despois Bolivia (Evo Morales), Ecuador(Rafael Correa), novo xeito de facer política (Kischnerismo) en Arxentina, recuperación do poder Sandinista en Nicaragua (Daniel Ortega), Paraguai (Fernando Lugo), Uruguai (Tabaré Vazquez)…

O réxime de George W. Bush fracasou estrondosamente nos seus intentos por frustrar estes procesos mediante presións, ameazas, chantaxes, utilización da violencia e subterfuxios de todo tipo, pondo en práctica conspiracións e conxuras en complicidade cos seus servidores das oligarquías locais.

A historia até hoxe

Desde ese momento que trunfa a Revolución Cubana, con Fidel Castro á cabeza, nin o Presidente, o Congreso nin os embaixadores de Estados Unidos puideron manter a capacidade de decidir o que se podía ou non se podía facer en Cuba.
O cadro social que atoparon os dirixentes revolucionarios caracterizábase por un alto grao de desemprego e analfabetismo, as situacións precarias do sistema de saúde, da asistencia social e do estado da vivenda da maior parte da poboación, así como de abismais diferenzas nas condicións de vida entre a cidade e o campo. Había unha alta polarización e non equitativa distribución dos ingresos: mentres en 1958 o 50% da poboación dispuña só do 11% dos ingresos, un minoritario 5% concentraba o 26% das rendas. Ademais, a discriminación racial e da muller, a mendicidade, a prostitución e a corrupción social e administrativa estaban moi estendidas.

Nesas condicións, Cuba estableceu o réxime económico e social que considerou máis xusto e estableceu un Estado socialista con democracia participativa, igualdade e xustiza social.
A inaprazable solución aos problemas sociais e económicos máis perentorios da sociedade cubana só podía asumirse coa libre disposición polo pobo cubano das súas riquezas e recursos naturais, e así, ao amparo da Constitución, que fose aprobada en 1940 e en correspondencia coas normas do Dereito Internacional, Cuba exerceu o dereito de dispor deses recursos e asumiu as obrigacións derivadas diso, indemnizando a todos os nacionais de terceiros países (Canadá, España, Inglaterra, etc.) con excepción de Estados Unidos, cuxo goberno rexeitou as disposicións cubanas e converteu esta decisión do Estado cubano nun pretexto para desatar unha guerra sen precedentes na historia das relacións bilaterais entre dúas nacións.

O progresivo crecemento e diversificación do potencial produtivo e a aplicación dun vasto programa social permitiron afrontar a solución do problema do desemprego. En 1958, cunha poboación de 6 millóns de habitantes ao redor dunha terceira parte da poboación economicamente activa estaba desempregada, dela o 45 por cento nas zonas rurais, mentres que dunhas 200 mil mulleres empregadas, o 70% o cara a en labores domésticos. Hoxe, con 11 millóns de habitantes, o número de persoas ocupadas supera os 4,5 millóns. Máis do 40 por cento dos traballadores son mulleres e elas representan hoxe máis do 60 por cento da forza técnica e profesional do país.

A precaria situación da saúde pública en 1958 caracterizábaa unha mortalidade infantil que excedía a cifra de 60 por mil nados vivos e a materna un nivel de 118 por 10 mil. A taxa de mortalidade por gastroenterite era de 41,2 por cen mil e a de tuberculose de 15,9 por cen mil. En zonas rurais o 36% da poboación padecía parásitos intestinais, o 31% paludismo, o 14% tuberculose e o 13% da tifoidea. A esperanza de vida ao nacer estimábase en 58,8 anos.

A capital do país concentraba o 61% das camas de hospitais e o 65% dos 6 500 médicos. No resto das provincias a cobertura era dun médico por cada 2 378 habitantes e en todas as zonas rurais da nación existía unicamente un hospital.
Hoxe toda a atención de saúde é gratuíta e Cuba dispón de máis de 70 000 médicos para unha cobertura dun por cada 194 habitantes e case 30 000 deles están prestando servizos en máis 60 países. Creouse unha rede nacional de máis de 700 hospitais e policlínicos. Polas masivas vacinación (nestes momentos a cada neno dótaselle de 13 vacinas) foron virtualmente eliminadas enfermidades como a poliomielite, difteria, sarampión, tose ferina, tétanos, rubéola, a parotidite e a hepatite b. A mortalidade infantil é de 5,3 nenos mortos por mil nados vivos e a esperanza de vida é de máis de 77 anos. Tamén se prestan gratuitamente un conxunto de servizos médicos de avanzada que usualmente no ámbito internacional non son considerados básicos, como é a atención en salas de terapia intensiva en hospitais pediátricos e de adultos, os servizos de cirurxía cardiovascular, servizos de transplantes, coidados especiais perinatolóxicos, o tratamento da insuficiencia renal crónica, e os servizos especiais para a rehabilitación física e médica, entre outros.

Os esforzos dirixidos polo goberno cubano a establecer a base xurídica interna posibilitou o exercicio do dereito á libre determinación mediante unha participación directa da poboación na discusión, análise e aprobación das principais leis do país, onde se destacan a Constitución de 1976, aprobada despois polo 97% dos cubanos maiores de 16 anos mediante referendo ou outras leis transcendentais como o Código Penal, o Código Civil, o Código de Familia, o Código da Nenez e a Mocidade, o Código Laboral e de Seguridade Social e moitas outras.

Desde 1959, con todo, Cuba tivo que facerlle fronte á hostilidade de 10 administracións gobernantes norteamericanas que pretenderon limitarlle o dereito de libre determinación mediante agresións e a imposición unilateral dun criminal bloqueo económico, comercial e financeiro.
Durante os últimos 45 anos os Estados Unidos prohibiron todo comercio con Cuba, que inclúe alimentos e medicamentos; cancelaron a cota cubana de exportación azucreira, con fortes sancións, prohibiu aos seus cidadáns viaxar á Illa, prohibiu a reexportación desde terceiros países a Cuba de produtos de orixe estadounidense que teñan compoñentes ou tecnoloxía norteamericana; proscribiu a bancos en terceiros países manter contas de Cuba en dólares ou utilizar esa divisa nas súas transaccións coa nación cubana; interviñeron sistematicamente para evitar ou obstaculizar o comercio e financiamento ou asistencia a Cuba por gobernos, institucións e cidadáns doutros países e organismos internacionais.

E nos anos máis recentes, adoptaron o Plan Bush que pretende converter a Cuba nunha colonia, mediante un programa anexionista e unha sibilina intencionalidade de intervención baixo o pretexto da «transición», onde o Departamento de Estado encarga a un dos seus dirixentes a responsabilidade de «gobernador» para cando desapareza o Estado revolucionario cubano. Este Plan, polo cal George W. Bush decidiu «precipitar o día en que Cuba sexa un país libre», recrudece o bloqueo e a presión sobre os cubanos, ata reprime as relacións familiares dos cubanos residentes en Estados Unidos, entrega millonarios recursos aos grupos terroristas situados en Miami, así como aos seus mercenarios subordinados á Oficina de Intereses de Estados Unidos na Habana e promove fórmulas para desestabilizar o país e redobrar a presión internacional sobre a Illa.
Esa hostilidade norteamericana tivo outras connotadas manifestacións de agresión que van desde a agresión militar por Baía de Cochinos en 1961, a guerra sucia das bandas contrarrevolucionarias auspiciadas e fortemente abastecidas militarmente pola CÍA, Axencia Central de Intelixencia dos Estados Unidos, a guerra bacteriolóxica contra plantacións agrícolas (cana, tabaco e cítrico), animais (febre porcina) e persoas (dengue hemorráxico), ata os plans de sabotaxes, bombardeos mediante o uso de avionetas piratas e de atentados contra os principais dirixentes do país.

Existen accións militares contra Cuba desde territorio norteamericano, difundidas e alentadas polos medios de comunicación en Miami, quen exercitan un constante recrutamento de aventureiros dispostos a marchar cara a Cuba como espías e sabotadores e quen declaran abertamente que non senten ningún temor a ser procesados nin condenados polas autoridades estadounidense.
Hoxe en día, os famosos furacáns  Gustav e Ike, que arrasaron Cuba e deixaron perdas  por 5 mil millóns de dólares (as peores da historia), obrigarán ao Goberno de Raúl Castro a reaxustar a economía. Mais, Cuba hoxe está menos illada ( a pesares das famosas presións de EUA ) e a  cooperación cubana ( este país axuda a outros na formación de especialistas en distintas áreas, na atención sanitaria, colaboración co sistema educativo, na cutura e deportes), xunto cos intercambios  comerciais con outros paises  son hoxe máis floridos e diversificados que no resto da súa historia. O horizonte da nova Cuba é o bloque rexional sudamericano, xa forma parte da Alternativa Bolivariana das Américas (ALBA) e pertence a Petrocaribe como todos os países caribeños. Superados os problemas até coa hipócrita Europa, ten boas relacións con todos (excepto con Estados Unidos).